اختلال شخصیت ضد اجتماعی چیست؟
اختلال شخصیت ضد اجتماعی (ASPD) یه الگوی پایدار از بی توجهی به حقوق دیگران و نقض قوانین اجتماعیه. این اختلال خیلی بیشتر از «آدم بد بودن» یا «خودخواهی» ساده است و ریشه در تفکر و عملکرد مغز داره.
نشانههای کلیدی اختلال شخصیت ضد اجتماعی، طبق معیارهای روانپزشکی چیست؟
فرد باید حداقل ۱۸ سال داشته باشه و این رفتارها از ۱۵ سالگی شروع شده باشه:
- بی توجهی به ایمنی خود و دیگران (رفتارهای پر خطر مکرر).
- دروغ گویی، فریب کاری و کلاهبرداری (برای منفعت یا لذت شخصی).
- تکانشگری و ناتوانی در برنامه ریزی (تصمیمات لحظه ای بدون فکر کردن به عواقب).
- تحریک پذیری و پرخاشگری (درگیری فیزیکی یا کلامی مکرر).
- بی مسئولیتی (ناتوانی در حفظ شغل یا پرداخت بدهی).
- فقدان پشیمانی (بعد از آزار رسوندن به دیگران، بیتفاوت یا توجیه میکنه).
تفاوت اختلال شخصیت ضد اجتماعی با جامعه ستیزی (سایکوپتی) چیست؟
همه ی افراد مبتلا به ASPD جامعه ستیز نیستن. جامعه ستیزها معمولا فاقد همدلی هستن و رفتارشون برنامه ریزی شده تر و خطرناک تره. در حالیکه ASPD (ضد اجتماعی) بیشتر تکانشی و آشکاره.
تفاوت اختلال شخصیت ضد اجتماعی با خودشیفتگی چیست؟
خودشیفته ها به خاطر احساس برتری، به دیگران بی توجهی میکنن. اما مبتلایان به ASPD فقط از دیگران به عنوان وسیله استفاده میکنن و معمولا نیاز به تحسین ندارن.
علت بوجود آمدن اختلال شخصیت ضد اجتماعی چیست؟
«در یک جمله، تعامل ژن و محیط!»
عوامل زیستی
زیستی: کاهش فعالیت لوب فرونتال (کنترل تکانه) و آمیگدال (پردازش هیجان).
عوامل ژنتیکی
ژنتیک: سابقه ی خانوادگی اختلالات شخصیت یا اعتیاد.
عوامل محیطی
محیطی: سابقه ی آزار جسمی یا جنسی در کودکی، والدین معتاد یا بزهکار، و سبک تربیتی بسیار سخت گیرانه یا بسیار سهل گیرانه.
درمان و مدیریت اختلال شخصیت ضد اجتماعی چیست؟
بزرگترین چالش، عدم تمایل فرد به درمانه، چون خودش رو بیمار نمیدونه!
روان درمانی
روان درمانی: روی کاهش پرخاشگری و بهبود مهارت های حل مسئله متمرکزه، نه تغییر شخصیت.
دارو درمانی
دارو درمانی: برای کنترل علائم همراه مثل افسردگی یا پرخاشگری شدید، مثل لیتیوم یا ضدافسردگیها.
♥ نکته مهم درباره اختلال شخصیت ضد اجتماعی
برخلاف باور عمومی، بسیاری از این افراد هرگز مرتکب جرم نمیشن و ممکنه در مشاغل پر تنش (مدیریت، حقوق، جراحی) عملکرد بالایی داشته باشن.
حتما میدونی که این توضیحات فقط جنبه ی اطلاع رسانی دارن و جایگزین تشخیص روانپزشک نیست.
اگه نگران خودت یا اطرافیان هستی، حتما به روانشناس یا روانپزشک مراجعه کن.
