اصول سخنوری و فن بیان چیست؟
سخنوری و فن بیان یعنی توانایی انتقال پیام گفتاری به شکلی واضح، جذاب و تأثیرگذار!
انتقال پیامی که باید با این کارها به بهترین شکل رقم بخوره:
۱- مدیریت صدا و نفس با تنفس دیافراگمی!
نفس عمیق از بینی و انتقال هوا به پایین قفسه ی سینه برای کنترل استرس و صدا. جدا از تمرینات روزانه، حتما این کار رو قبل از هر ارائه و سخنرانی انجام بده.
۲- زیر و بمی و لحن صدا!
با تمرینات لازم از یکنواختی صدا و خسته کننده بودن پرهیز کن. مثلا این جمله رو چندین بار تمرین کن “از امروز همه ی نگرانی هاتون حل میشه” و هر بار روی یکی از کلمه ها تاکید کن و فشار متفاوت بذار. یکبار روی “امروز” یکبار روی “نگرانی هاتون” و یکبار روی “حل”. اینطوری تنوع در گفتار رو یاد میگیری و با حرف زدنت مخاطب رو نمی خوابونی.
۳- سرعت و مکث!
قرار نیست همه ی حرفاتو با سرعت یکسان بیان کنی و باید برای هر پاراگراف، سرعت مناسبی داشته باشی. هربار هم که مکث میکنی به مخاطب اجازه میدی تا جمله هاتو به درستی، هضم و بررسی کنه.
۴- حفظ ارتباط چشمی با مخاطب ها!
نگاهت رو به گوشی، کاغذ یا اسلاید ندوز. حرف زدن با چشم مخاطب، حس اعتماد و احترام رو منتقل می‌کنه.
۵- حالات صورت متناسب با پیام!
مثلا موقع گفتن «دیگه قرار نیست استرس قطعی برق رو بکشین»، لبخند بزن و ابروها رو بالا بده. این نشون دهنده ی رهایی از استرسه.
یا وقتی از آمار وحشتناک مرگ و میر بر اثر ویروس جدید حرف میزنی، باید چهره ای بهت زده و ناراحت داشته باشی، نه خوشحال یا بی تفاوت.
۶- حرکات و ژست هدفمند با استفاده از دست ها!
مثلا موقع گفتن “اگه ازش استفاده کنی سرعت پیشرفتت چند برابر میشه و جلوتر میری” با آرنج باز و با انگشت به جلو اشاره کن تا حس پیشروی به مخاطب منتقل بشه.
۷- ایستادن با اعتماد به نفس!
وزنتو روی هر دو پا تقسیم کن نه یک پا. همزمان هر دو دستت رو تو جیب نذار، دست به سینه نباش و با ور رفتن با خودکار و کلید، رو مخ حضار نرو.
۸- مهارت‌های ارتباطی!
قبل از اینکه محتوات رو آماده کنی، باید نیاز مخاطب رو بشناسی، رده ی سنی شون رو بدونی و از فرهنگشون هم باخبر باشی. مثلا مسیحی هستن یا تو حوزه ی علمیه ی مشهد درس میخونن
یا ساکن بوشهر هستن و با صید و فروش ماهی ارتزاق میکنن
یا مدیرای ثروتمند شرکت های خصوصی هستن…
۹- کنترل اضطراب و بازسازی شناختی!
مدیریت استرس، شعبده بازی نیست و با یه بشکن اتفاق نمیفته. بلکه تمرین زیاد و تسلط روی همه ی ابعاد موضوع، باعث کاهش اضطرابت میشه.
همینطور تلاش کن به ذهنت یاد بدی که تپش قلب و خشک شدن گلو، طبیعیه و بخاطر ترست نیست. بلکه نشون میده چقدر برای اجرات، هیجان و انرژی مثبت داری.
۱۰- تمرین شبیه‌سازی!
از یه همکار، دوست یا عضو خانواده بخواه که بعد از شنیدن دقیق ارائه ت، با پرسش های سخت تورو به چالش بندازه تا بتونی پاسخ و واکنشت رو تنظیم کنی.
۱۱- ساختاردهی محتوا!
شروع قدرتمندی داشته باش. مثلا با یک سوال که همه بهش فکر میکنن شروع کن، مثل “به نظرت تا کی اینترنت قطع میمونه؟”
یا “بجای اینستاگرام، کجا بریم و ازش درامدزایی کنیم؟”.
به موضوعت، مفید و جذاب و منسجم بپرداز.
و جمع بندی و پایان حرفه ای داشته باش. مثلا مخاطب رو دعوت کن تا در آینده کاری رو انجام بده و نتیجه ش رو به اشتراک بذاره. مثل استفاده از فلان نرم افزار ایرانی در سه ماه آینده، و اعلام میزان درامد حاصل شده در گروه!
۱۲- شفافیت!
از بیان واژه های اضافی و مبهم اجتناب کن. مثلا بجای «سیستم ما بهینه است» بگو «سیستم ما کار ۵ ساعته رو توی ۲۰ دقیقه انجام میده».
همچنین از بیان اصطلاحات خارجی که ممکنه شنونده معنیشو ندونه، دوری کن. اگرم گفتی، سریع معادل فارسیش رو بگو.
۱۳- استفاده از مثال های عینی!
برای درک مفاهیم، کلی گویی نکن و مثال واضح و عملیاتی بزن. هرچه مثال ها واقعی تر باشن و از دل کار و زندگی بیرون بیان، باعث همذات پنداری میشن و مخاطب رو بیشتر همراه میکنن.
